U bent hier:Home Monitor Veiligheid
Monitor Veiligheid

Veiligheid en (on)veiligheidsbeleving in Fryslân

Gepubliceerd: 
18-09-2018
Laatste update: 
18-09-2018

Veiligheid is essentieel voor een leefbare omgeving. Naarmate de leefomgeving onveiliger is, neemt de participatie af en voelen mensen zich minder verantwoordelijk voor hun leefomgeving. Bovendien zijn mensen die zich veilig voelen gelukkiger en tevredener met het leven.

Om een beeld te geven van de veiligheid in Fryslân, wordt in deze monitor zowel de objectieve als de subjectieve veiligheid weergegeven. De objectieve veiligheid gaat over wat zich daadwerkelijk afspeelt aan criminaliteit en overlast. De subjectieve veiligheid geeft aan hoe mensen de veiligheid beleven: hoe veilig of onveilig voelen zij zich nu werkelijk?

Daling geregistreerde criminaliteit

Politieregistraties zijn de meest gebruikte cijfers om inzicht te krijgen in de omvang en ontwikkeling van de criminaliteit. De geregistreerde criminaliteit daalt al jaren. Sinds 2010 is de geregistreerde criminaliteit in Fryslân met bijna een derde (32%) afgenomen. Dit is vergelijkbaar met de daling in heel Nederland (31%).

Een daling van de geregistreerde criminaliteit wil niet per se zeggen dat er minder criminaliteit voorkomt. Veel delicten komen niet in de politieregistraties terecht, bijvoorbeeld als het slachtoffer geen aangifte doet of als het incident nooit aan het licht komt.

Ruim één op de tien Friezen slachtoffer

Om een beter beeld te krijgen van de omvang van de criminaliteit, wordt in enquêtes aan burgers zelf gevraagd of zij slachtoffer zijn geweest van veelvoorkomende gewelds- en vermogenscriminaliteit en vandalisme. Uit deze enquêtes blijkt dat in 2017 ruim 10% van de Friezen slachtoffer is geweest van één of meerdere gewelds-, vermogens- of vandalismedelicten. Dit is een daling van ruim 4 procentpunten in vergelijking met 2012. De afname deed zich vooral voor bij vandalisme- en vermogensdelicten.

Een mogelijke verklaring voor deze daling is een toename in de criminaliteitspreventie door burgers, bedrijven en de overheid. Auto’s, fietsen, woningen, bedrijven, uitgaansgebieden, winkels en banken worden steeds beter beveiligd. Het is daarom voor (potentiële) daders steeds lastiger delicten te plegen. Aan de andere kant leidt digitalisering ertoe dat daders nieuwe manieren in handen krijgen om slachtoffers te maken. Mogelijk verschuift de criminaliteit van de offline naar de online wereld.

Overlast in de buurt

In een wijk of buurt waar weinig criminaliteit voorkomt, voelen de bewoners zich niet per se veiliger. Zij kunnen zich bijvoorbeeld bedreigd voelen door de aanwezigheid van hangjongeren of door andere vormen van overlast, zonder dat er sprake is van criminaliteit. Bewoners kunnen last hebben van fysieke en sociale overlast. Vormen van fysieke overlast zijn bijvoorbeeld vernielingen of zwerfvuil. Bij sociale overlast gaat het onder andere om rondhangende jongeren of dronken mensen op straat. In 2017 ervoer 16% van de Friezen veel fysieke overlast en 7% veel sociale overlast.

(On)veiligheidsbeleving nauwelijks veranderd

De veiligheidscijfers vertellen niet het hele verhaal als het gaat om de (on)veiligheidsbeleving. Bij een gelijk criminaliteitsniveau kan de een zich wel en de ander zich niet veilig voelen. Andere aspecten die een rol kunnen spelen bij de (on)veiligheidsbeleving zijn onder andere de ervaren kwetsbaarheid, het gevoel ‘erbij te horen’ en de sociale samenhang in de buurt.

Meer weten?

Meer informatie en relevante publicaties

Gepubliceerd: 
18-09-2018
Laatste update: 
18-09-2018

Heeft u vragen of wilt u meer informatie? Dan kunt u contact opnemen met: Arjen Brander, onderzoeker Fries Sociaal Planbureau, e-mail: abrander@friessociaalplanbureau.nl, telefoon: 06 411 451 50  | 058 234 85 00.